ĐIỂM NGHẼN TRONG THỊ TRƯỜNG NGÀNH XÂY DỰNG NĂM 2025

THÀNH TỰU ĐÁNG GHI NHẬN TỪ HẠ TẦNG VÀ NHÀ Ở XÃ HỘI

Năm 2025 diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế trong nước chịu tác động nặng nề từ các diễn biến bất lợi của thị trường quốc tế cùng thiên tai mưa lũ lịch sử tại nhiều địa phương. Bên cạnh đó, việc vận hành theo mô hình tổ chức mới sau hợp nhất khiến khối lượng công việc của Bộ Xây dựng tăng mạnh, phạm vi quản lý mở rộng và áp lực điều hành lớn hơn trước. Dù vậy, toàn ngành đã nỗ lực hoàn thành khối lượng lớn công việc, đóng góp quan trọng vào mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô và tăng trưởng chung.

Điểm sáng nổi bật nhất trong năm qua tập trung ở lĩnh vực hạ tầng giao thông. Cả nước đã hoàn thành thêm hàng nghìn km đường cao tốc, quốc lộ và đường ven biển, chính thức thông xe toàn tuyến cao tốc Bắc – Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau, nâng tổng chiều dài đường bộ cao tốc lên khoảng 3.803 km. Ở lĩnh vực đường sắt và hàng không, hàng loạt dự án trọng điểm được khởi công như tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và Phú Quốc; đồng thời đưa vào vận hành Nhà ga T3 Tân Sơn Nhất, mở rộng Nhà ga T2 Nội Bài và khai thác kỹ thuật giai đoạn 1 Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Các hạ tầng cảng biển lớn như Lạch Huyện, Hòn Khoai, Bãi Gốc cũng ghi nhận tiến độ khả quan.

Cùng với hạ tầng, công tác phát triển nhà ở xã hội đạt kết quả vượt kế hoạch khi hoàn thành hơn 102.000 căn trong năm 2025. Kết quả này đưa tổng quy mô các dự án đang triển khai đạt trên 657.000 căn, đạt 62% mục tiêu của Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021–2030.

NHỮNG ĐIỂM NGHẼN LỚN CẦN BỘC LỘ RÕ

Bên cạnh các con số tăng trưởng tích cực, lãnh đạo ngành xây dựng cũng thẳng thắn nhìn nhận nhiều hạn chế tồn tại. Điểm nghẽn đầu tiên nằm ở công tác thể chế và thủ tục đầu tư. Tốc độ phát triển nhanh chóng của hạ tầng đang vượt xa một số quy định quản lý nhà nước hiện hành. Việc tháo gỡ cơ chế còn chậm, trong khi khối lượng nhiệm vụ pháp lý gia tăng nhanh làm áp lực nguồn lực thêm gay gắt. Tại nhiều dự án, tiến độ giải ngân đầu năm còn chậm, công tác giải phóng mặt bằng kéo dài, còn một số địa phương vẫn lúng túng khi tổ chức thực hiện quy hoạch cũng như thủ tục đầu tư.

Tại các đô thị lớn, tình trạng ùn tắc giao thông và ngập úng vẫn diễn biến phức tạp. Nguyên nhân chính do tốc độ đô thị hóa và mật độ phương tiện gia tăng nhanh chóng, trong khi quy hoạch hạ tầng kỹ thuật và hệ thống thoát nước thiếu tính đồng bộ.

Trên thị trường bất động sản, các bất cập nội tại bộc lộ ngày càng rõ nét. Giá giao dịch có xu hướng tăng cao nhưng chưa phản ánh đúng giá trị thực do xuất hiện hiện tượng đầu cơ và găm hàng. Cơ cấu sản phẩm thị trường rơi vào tình trạng lệch pha nghiêm trọng khi thiếu vắng các dự án nhà ở giá phù hợp với khả năng chi trả của phần lớn người dân. Bên cạnh đó, rủi ro tài chính vẫn tiềm ẩn khi tín dụng và dư nợ trái phiếu doanh nghiệp bất động sản duy trì ở mức cao. Việc quản lý, giám sát tại một số địa phương chưa thường xuyên, cộng thêm hệ thống dữ liệu thị trường chưa đầy đủ và thiếu đồng bộ đã gây khó khăn cho công tác điều tiết.

KỲ VỌNG BỨT PHÁ TRONG NĂM 2026

Những tồn tại từ thực tiễn năm 2025 đặt ra yêu cầu cấp thiết cho năm 2026. Ngành xây dựng xác định nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới là tiếp tục hoàn thiện thể chế, tập trung xử lý dứt điểm các vướng mắc về đầu tư, đất đai và quy hoạch. Đồng thời, việc nâng cao hiệu quả quản lý đô thị, minh bạch hóa dữ liệu và lành mạnh hóa thị trường bất động sản sẽ là chìa khóa then chốt để hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn tiếp theo.

Ngọc Bình.